Buổi 9/10

    Stored Procedure & Trigger (cơ bản)

    180 phút
    Thực hành: 0/12 bài
    📊 Xem sơ đồ dữ liệu mẫu (dùng trong mọi buổi)
    Sơ đồ dữ liệu mẫu của khóa học (chứng khoán)
    1n1n1n1n1n1n1n1n111nCustomerscustomer_idPKcustomer_codefull_namecustomer_typecitystatusreferrer_idFKAccountsaccount_idPKcustomer_idFKaccount_noaccount_typebalancestatusOrdersorder_idPKaccount_idFKsymbolFKsidequantitypriceorder_datestatusTradestrade_idPKorder_idFKsymbolFKquantitypricetrade_dateCustomerStatscustomer_idPK,FKtotal_trade_valuetrade_countPortfolioaccount_idPK,FKsymbolPK,FKquantityavg_costSecuritiessymbolPKcompany_nameexchangesectorMarketPricessymbolPK,FKtrade_datePKclose_pricevolumeAuditLoglog_idPKcustomer_idold_statusnew_statuschanged_at

    PK = khóa chính, FK = khóa ngoài. Đường nối: 1 ở phía bảng 'một', n ở phía bảng 'nhiều'. Đường nét đứt: liên hệ logic (không khai báo FK). Quan hệ n–n giữa Accounts và Securities đi qua bảng Portfolio.

    Buổi 9: Stored Procedure & Trigger (cơ bản)

    Đến giờ chúng ta mới chỉ gõ từng câu lệnh rồi bấm chạy. Ở công ty chứng khoán, rất nhiều thao tác lặp đi lặp lại mỗi ngày: tính tổng tài sản khách hàng, khóa tài khoản ngủ đông, cập nhật số liệu thống kê sau mỗi phiên khớp lệnh, ghi vết mỗi lần đổi trạng thái khách hàng để phục vụ kiểm toán... Buổi này học cách đóng gói các câu lệnh thành Stored Procedure (gọi khi cần) và Trigger (tự chạy khi có sự kiện), để mọi người trong phòng dùng chung một quy trình chuẩn thay vì mỗi người tự viết một kiểu.

    Lưu ý: Buổi này dùng bộ dữ liệu hnx_securities đã giới thiệu ở Buổi 1 (xem lại sơ đồ bảng ở mục "Bộ dữ liệu mẫu của khóa học"). Hai bảng CustomerStats (thống kê giao dịch theo khách hàng) và AuditLog (nhật ký đổi trạng thái khách hàng) được thiết kế riêng cho buổi hôm nay. Ngày "hôm nay" của bộ dữ liệu là cố định: 2026-09-25.

    Mục tiêu buổi học

    Sau buổi này bạn có thể:

    • Giải thích Stored Procedure là gì và nêu 4 lợi ích: tái sử dụng, bảo mật, hiệu năng, kiểm soát.
    • Viết procedure có tham số INPUT/OUTPUT, biến cục bộ (DECLARE), điều khiển luồng IF / CASE / WHILE, trả kết quả bằng SELECT, OUTPUT và RETURN trên SQL Server và MySQL.
    • Gọi procedure (EXEC / CALL), xử lý kết quả trả về và viết procedure thay đổi dữ liệu (UPDATE) an toàn với @@ROWCOUNT / ROW_COUNT().
    • Phân biệt trigger BEFORE / AFTER / INSTEAD OF, dùng NEW/OLD (MySQL) và inserted/deleted (SQL Server, xử lý theo tập dòng).
    • Xây dựng trigger cập nhật số liệu thống kê (CustomerStats) và ghi nhật ký kiểm toán (AuditLog).
    • Quyết định khi nào nên đặt logic trong Stored Procedure/Trigger, khi nào để ở code ứng dụng; biết cách quản lý version, kiểm thử, tài liệu hóa.

    Bản đồ buổi học

    Buổi học 180 phút, khoảng 34% lý thuyết + demo và 66% thực hành. Mỗi phần lý thuyết đều kết thúc bằng một khung Thực hành ngay tại chỗ: học đến đâu làm đến đó.

    Phần Nội dung Hình thức Thời lượng gợi ý
    1 Stored Procedure là gì? Lợi ích, cú pháp cơ bản Lý thuyết + demo 8 phút
    2 Viết Stored Procedure: tham số, biến, IF/CASE/WHILE, RETURN và SELECT Lý thuyết + demo 16 phút
    Thực hành bài 9.1 (5 bài, gồm chữa bài) Thực hành 43 phút
    3 Gọi procedure, xử lý kết quả trả về, procedure có UPDATE Lý thuyết + demo 6 phút
    Thực hành bài 9.2 (3 bài, gồm chữa bài) Thực hành 31 phút
    4 Trigger là gì? Sự kiện, thời điểm, NEW/OLD và inserted/deleted Lý thuyết + demo 8 phút
    5 Viết Trigger: AFTER INSERT / UPDATE / DELETE, BEFORE, INSTEAD OF Lý thuyết + demo 12 phút
    Thực hành bài 9.3 (4 bài, gồm chữa bài) Thực hành 45 phút
    6 Best Practices: khi nào dùng SP/Trigger, version, test, tài liệu Thảo luận 11 phút
    Tổng Lý thuyết + demo ~61 phút, thực hành ~119 phút (66%) 180 phút

    1. Stored Procedure là gì?

    Stored Procedure (SP, thủ tục lưu trữ) là một tập hợp các câu lệnh SQL được đặt tên và lưu ngay trong cơ sở dữ liệu. Muốn chạy, ta chỉ cần gọi tên (kèm tham số nếu có), thay vì gõ lại toàn bộ câu lệnh.

    Ví dụ nghiệp vụ: thay vì mỗi cuối tháng bạn tự viết 15 dòng SQL để "tăng lãi cho khách VIP", bạn viết một lần, đặt tên sp_BoostVipBalance, rồi mọi người trong phòng chỉ cần EXEC sp_BoostVipBalance 2.5.

    1.1. Lợi ích

    Lợi ích Giải thích Ví dụ trong công ty chứng khoán
    Tái sử dụng Viết một lần, gọi ở nhiều nơi (báo cáo, ứng dụng, job đêm) Cùng một SP tính tổng tài sản cho báo cáo tuần và màn hình tra cứu
    Bảo mật Cấp quyền EXECUTE trên SP mà không cấp quyền đọc/ghi trực tiếp lên bảng Nhân viên chăm sóc khách hàng gọi được SP đổi trạng thái nhưng không UPDATE tự do bảng Customers
    Hiệu năng Server phân tích (biên dịch) sẵn, dùng lại kế hoạch thực thi; giảm lưu lượng mạng vì chỉ gửi tên SP + tham số Ứng dụng gửi EXEC sp_TopCustomers 10 thay vì một câu SQL dài
    Kiểm soát / nhất quán Quy tắc nghiệp vụ nằm một chỗ; sửa một nơi là mọi nơi cùng đổi Quy tắc "VIP = giao dịch từ 200 triệu" nằm trong SP, không rải rác trong nhiều ứng dụng

    1.2. Cú pháp cơ bản

    Hai hệ quản trị của khóa học dùng cú pháp khác nhau. SQL Server (T-SQL) là công cụ chính, MySQL là phương án thứ hai.

    SQL Server

    SQL
    CREATE PROCEDURE ten_procedure
    @tham_so1 KIEU_DU_LIEU,
    @tham_so2 KIEU_DU_LIEU = gia_tri_mac_dinh,
    @ket_qua  KIEU_DU_LIEU OUTPUT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;      -- không in "n rows affected", gọn kết quả trả về
    -- các câu lệnh SQL
END

    MySQL

    SQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE ten_procedure(
    IN  p_tham_so1 KIEU_DU_LIEU,
    OUT p_ket_qua  KIEU_DU_LIEU
)
BEGIN
    -- các câu lệnh SQL, mỗi câu kết thúc bằng dấu ;
END //
DELIMITER ;

    Vì sao MySQL cần DELIMITER? Trong thân procedure có nhiều dấu ;, nhưng client hiểu ; là "kết thúc câu lệnh, gửi đi ngay". Lệnh DELIMITER // báo cho client tạm coi // mới là dấu kết thúc, để cả khối CREATE PROCEDURE ... END được gửi đi nguyên vẹn; cuối cùng trả lại DELIMITER ;.

    Cảnh báo: với SQL Server trên Codelab, script có CREATE PROCEDURE / CREATE TRIGGER / CREATE FUNCTION / CREATE VIEW phải bắt đầu bằng một dòng GO, và các khối cách nhau bằng GO. Lý do: CREATE ... bắt buộc là câu đầu tiên của batch, mà hệ thống chấm tự chèn SET NOCOUNT ON; vào trước script của bạn. GO không phải T-SQL mà là lệnh của công cụ (SSMS, sqlcmd) báo "kết thúc một batch, gửi đi". Quên GO là lỗi số một khi làm bài của buổi này.

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_Hello AS
BEGIN
    SELECT 'Xin chao' AS loi_chao;
END
GO
EXEC sp_Hello;

    MySQL

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_Hello()
BEGIN
    SELECT 'Xin chao' AS loi_chao;
END //
DELIMITER ;
CALL sp_Hello();

    Cả hai cho một dòng kết quả Xin chao. Bấm Chạy thử để tự kiểm tra.

    1.3. Sửa, xóa và liệt kê procedure

    Việc SQL Server MySQL
    Tạo mới hoặc thay thế CREATE OR ALTER PROCEDURE ... (SQL Server 2016 SP1+) hoặc ALTER PROCEDURE ... DROP PROCEDURE IF EXISTS p; rồi CREATE PROCEDURE p ...
    Xóa DROP PROCEDURE sp_Hello; DROP PROCEDURE sp_Hello;
    Liệt kê SELECT name FROM sys.procedures; SELECT ROUTINE_NAME FROM INFORMATION_SCHEMA.ROUTINES WHERE ROUTINE_SCHEMA = DATABASE();

    Mẹo: tránh tiền tố sp_ trong dự án thật trên SQL Server (SQL Server tìm SP sp_... trong database master trước nên hơi chậm và dễ trùng với SP hệ thống); nhiều nhóm dùng usp_ (user stored procedure) hoặc proc_. Trong khóa học ta vẫn dùng sp_ cho dễ nhận biết và đúng với tên bài tập.

    2. Viết Stored Procedure

    2.1. Procedure đầu tiên: một tham số INPUT

    Bài toán: lấy khách hàng theo thành phố.

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_CustomersByCity @city NVARCHAR(30)
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    SELECT customer_id, full_name, status
    FROM Customers
    WHERE city = @city
    ORDER BY customer_id;
END
GO
EXEC sp_CustomersByCity 'Da Nang';

    MySQL

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_CustomersByCity(IN p_city VARCHAR(30))
BEGIN
    SELECT customer_id, full_name, status
    FROM Customers
    WHERE city = p_city
    ORDER BY customer_id;
END //
DELIMITER ;
CALL sp_CustomersByCity('Da Nang');

    Kết quả trên bộ dữ liệu mẫu:

    customer_id full_name status
    2 Tran Thi Binh ACTIVE
    6 Vu Thi Hoa ACTIVE
    15 Vo Van Tuan ACTIVE
    21 Truong Van Bao ACTIVE
    27 Vu Van Kien ACTIVE

    SQL Server vs MySQL: tên tham số T-SQL luôn có @ đứng trước; MySQL không có @ và mọi người quen thêm tiền tố p_ (hoặc in_) để không trùng tên cột. Nếu tham số tên city trùng cột city, MySQL sẽ hiểu là cột và câu WHERE city = city đúng với mọi dòng!

    2.2. Tham số INPUT và OUTPUT

    • INPUT (mặc định): giá trị truyền vào procedure.
    • OUTPUT: procedure trả giá trị ra qua tham số để nơi gọi dùng tiếp (chỉ trả được 1 giá trị/tham số, khác với SELECT trả cả một bảng).

    SQL Server (thêm từ khóa OUTPUT ở cả lúc khai báo lẫn lúc gọi):

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_CountActiveAccounts @customer_id INT, @n INT OUTPUT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    SELECT @n = COUNT(*) FROM Accounts
    WHERE customer_id = @customer_id AND status = 'ACTIVE';
END
GO
DECLARE @n INT;
EXEC sp_CountActiveAccounts 2, @n OUTPUT;
SELECT @n AS active_accounts;

    MySQL (IN / OUT / INOUT viết ngay trước tên tham số; gọi bằng biến phiên @n):

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_CountActiveAccounts(IN p_customer_id INT, OUT p_n INT)
BEGIN
    SELECT COUNT(*) INTO p_n FROM Accounts
    WHERE customer_id = p_customer_id AND status = 'ACTIVE';
END //
DELIMITER ;
CALL sp_CountActiveAccounts(2, @n);
SELECT @n AS active_accounts;

    Khách hàng số 2 có 3 tài khoản ACTIVE nên kết quả là 3.

    Tham số Vai trò T-SQL MySQL
    Đầu vào Nơi gọi truyền giá trị vào @x INT IN p_x INT
    Đầu ra Procedure gán, nơi gọi đọc @x INT OUTPUT OUT p_x INT
    Vào rồi ra Truyền vào, procedure sửa, đọc lại @x INT OUTPUT INOUT p_x INT

    Cảnh báo: quên OUTPUT khi gọi trong T-SQL thì biến nhận về vẫn NULL. Ngoài ra tính "tổng" bằng SUM() mà khách hàng không có dòng nào cho kết quả NULL, phải bọc COALESCE(SUM(...), 0). Bài 9.1b kiểm tra đúng bẫy này (khách hàng 4 chỉ có tài khoản đóng, khách hàng 10 không có tài khoản).

    2.3. Biến cục bộ (DECLARE)

    Biến giữ giá trị trung gian trong procedure.

    SQL Server MySQL
    Khai báo DECLARE @total DECIMAL(18,2); (đặt ở bất cứ đâu, có thể gán ngay = 0) DECLARE v_total DECIMAL(18,2) DEFAULT 0; (phải đặt ngay đầu khối BEGIN, trước các câu lệnh khác)
    Gán giá trị SET @total = 10; hoặc SELECT @total = SUM(...) FROM ...; SET v_total = 10; hoặc SELECT SUM(...) INTO v_total FROM ...;

    Lưu ý: bẫy quen thuộc của MySQL là nhầm biến cục bộ (DECLARE, không có @, chỉ sống trong procedure) với biến phiên (@ten, sống suốt kết nối). Trong thân procedure hãy dùng biến cục bộ; biến phiên @x chỉ dùng ở nơi gọi để nhận tham số OUT.

    2.4. Điều khiển luồng: IF, CASE, WHILE, "FOR"

    IF ... ELSE — ví dụ phân mức theo số tài khoản đang hoạt động của khách hàng:

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_AccountLevel @customer_id INT, @level NVARCHAR(20) OUTPUT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    DECLARE @n INT = (SELECT COUNT(*) FROM Accounts WHERE customer_id = @customer_id AND status = 'ACTIVE');
    IF @n >= 3
        SET @level = 'NHIEU TAI KHOAN';
    ELSE IF @n >= 1
        SET @level = 'CO TAI KHOAN';
    ELSE
        SET @level = 'CHUA CO TAI KHOAN';
END
GO
DECLARE @lv NVARCHAR(20);
EXEC sp_AccountLevel 2, @lv OUTPUT;
SELECT @lv AS muc;

    MySQL (dùng IF ... THEN ... ELSEIF ... ELSE ... END IF;, chỉ dùng được bên trong procedure/trigger/function)

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_AccountLevel(IN p_customer_id INT, OUT p_level VARCHAR(20))
BEGIN
    DECLARE v_n INT DEFAULT 0;
    SELECT COUNT(*) INTO v_n FROM Accounts WHERE customer_id = p_customer_id AND status = 'ACTIVE';
    IF v_n >= 3 THEN
        SET p_level = 'NHIEU TAI KHOAN';
    ELSEIF v_n >= 1 THEN
        SET p_level = 'CO TAI KHOAN';
    ELSE
        SET p_level = 'CHUA CO TAI KHOAN';
    END IF;
END //
DELIMITER ;
CALL sp_AccountLevel(2, @lv);
SELECT @lv AS muc;

    Đổi số 2 thành 10 (khách hàng chưa có tài khoản) để thấy nhánh ELSE. Khối nhiều lệnh trong T-SQL dùng cặp BEGIN ... END.

    CASE có hai dạng: biểu thức CASE trong SELECT (đã học ở Buổi 4, dùng được ở cả hai hệ) và câu lệnh CASE trong procedure (chỉ MySQL):

    SQL
    -- MySQL: câu lệnh CASE trong procedure
CASE
    WHEN v_total >= 1000000000 THEN SET p_tier = 'VIP';
    WHEN v_total >= 100000000  THEN SET p_tier = 'STANDARD';
    ELSE SET p_tier = 'BASIC';
END CASE;

    Với T-SQL, trong procedure hãy dùng IF...ELSE hoặc gán bằng biểu thức: SET @tier = CASE WHEN @total >= 1000000000 THEN 'VIP' WHEN @total >= 100000000 THEN 'STANDARD' ELSE 'BASIC' END;

    WHILE — lặp khi điều kiện còn đúng. Ví dụ cộng các số từ 1 đến n:

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    DECLARE @i INT = 1, @sum INT = 0, @n INT = 5;
WHILE @i <= @n
BEGIN
    SET @sum = @sum + @i;
    SET @i = @i + 1;
END
SELECT @sum AS tong;

    MySQL (vòng lặp chỉ chạy được bên trong procedure)

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_SumTo(IN p_n INT, OUT p_sum INT)
BEGIN
    DECLARE i INT DEFAULT 1;
    SET p_sum = 0;
    WHILE i <= p_n DO
        SET p_sum = p_sum + i;
        SET i = i + 1;
    END WHILE;
END //
DELIMITER ;
CALL sp_SumTo(5, @s);
SELECT @s AS tong;

    Cả hai cho 15 (tổng 1 + 2 + 3 + 4 + 5).

    "FOR": cả T-SQL lẫn MySQL không có vòng FOR i = 1 TO n. Ta mô phỏng bằng WHILE (tăng biến đếm thủ công), hoặc trong MySQL dùng LOOP ... LEAVE nhãn / REPEAT ... UNTIL:

    SQL
    -- MySQL: LOOP với nhãn, thoát bằng LEAVE (thay cho WHILE ở trên)
loop_label: LOOP
    IF i > p_n THEN LEAVE loop_label; END IF;
    SET p_sum = p_sum + i;
    SET i = i + 1;
END LOOP;

    Cảnh báo: SQL là ngôn ngữ thao tác tập hợp. Nếu bạn viết WHILE để duyệt từng khách hàng rồi UPDATE từng dòng, thường chậm hơn nhiều lần một câu UPDATE ... WHERE duy nhất. Chỉ dùng vòng lặp khi thật sự cần xử lý tuần tự (bài 9.1e là ví dụ mang tính luyện cú pháp).

    2.5. RETURN và SELECT trong Procedure: ba cách "trả kết quả"

    Cách Trả gì SQL Server MySQL
    Result set (SELECT cuối procedure) Cả một bảng dữ liệu Có Có
    Tham số OUTPUT/OUT Vài giá trị đơn Có Có
    RETURN giá trị Mã trạng thái nguyên (thành công = 0) RETURN 0; — nhận bằng EXEC @rc = sp_x ... RETURN không mang giá trị trong procedure (chỉ dùng trong FUNCTION); thoát sớm bằng LEAVE nhan

    Ví dụ T-SQL dùng RETURN để thoát sớm và trả mã: 0 nếu khách hàng tồn tại, 1 nếu không.

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_CheckCustomer @customer_id INT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    IF NOT EXISTS (SELECT 1 FROM Customers WHERE customer_id = @customer_id)
        RETURN 1;          -- thoát sớm: không tìm thấy
    RETURN 0;              -- thành công
END
GO
DECLARE @rc INT;
EXEC @rc = sp_CheckCustomer 9999;
SELECT @rc AS return_code;

    Kết quả return_code = 1 vì khách hàng 9999 không tồn tại; đổi thành EXEC @rc = sp_CheckCustomer 2; sẽ được 0.

    MySQL thoát sớm khỏi procedure bằng cách gắn nhãn cho khối BEGIN...END rồi LEAVE:

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_CheckCustomer(IN p_customer_id INT, OUT p_rc INT)
main_block: BEGIN
    SET p_rc = 0;
    IF NOT EXISTS (SELECT 1 FROM Customers WHERE customer_id = p_customer_id) THEN
        SET p_rc = 1;
        LEAVE main_block;      -- thoát sớm, giống RETURN của T-SQL
    END IF;
END //
DELIMITER ;
CALL sp_CheckCustomer(9999, @rc);
SELECT @rc AS return_code;

    Lưu ý: mã RETURN của T-SQL chỉ là số nguyên để báo trạng thái (quy ước: 0 = thành công). Muốn trả dữ liệu thì dùng OUTPUT hoặc SELECT, đừng lạm dụng RETURN để trả số liệu nghiệp vụ.

    Thực hành: Vừa học xong tham số INPUT/OUTPUT, biến cục bộ, IF/CASE/WHILE và cách trả kết quả, hãy làm bài 9.1 để tự viết 5 procedure: liệt kê khách hàng theo loại, tính tổng tài sản qua tham số OUTPUT, lấy TOP N, phân hạng bằng biến + IF, và khởi tạo CustomerStats bằng vòng lặp WHILE. Nhớ dòng GO (SQL Server) và DELIMITER // (MySQL).

    3. Gọi Stored Procedure

    Viết xong procedure là mới một nửa; nơi gọi phải truyền đúng tham số và đọc đúng loại kết quả.

    SQL Server MySQL
    Không tham số EXEC sp_InitCustomerStats; CALL sp_InitCustomerStats();
    Có tham số (theo thứ tự) EXEC sp_CustomersByCity 'Da Nang'; CALL sp_CustomersByCity('Da Nang');
    Theo tên tham số EXEC sp_CustomersByCity @city = 'Da Nang'; (không hỗ trợ — truyền theo thứ tự)
    Tham số OUTPUT EXEC sp 2, @n OUTPUT; CALL sp(2, @n);
    Tham số có giá trị mặc định CREATE PROCEDURE sp_Top @n INT = 3 ... rồi EXEC sp_Top; (không hỗ trợ giá trị mặc định cho tham số)

    Ví dụ giá trị mặc định (chỉ T-SQL): gọi không truyền tham số thì @n lấy giá trị 3.

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_RecentCustomers @n INT = 3
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    SELECT TOP (@n) customer_id, full_name, created_date
    FROM Customers
    ORDER BY created_date DESC, customer_id;
END
GO
EXEC sp_RecentCustomers;

    3.1. Xử lý kết quả trả về

    1. Result set đến trực tiếp ứng dụng/SSMS. Nếu cần xử lý tiếp ngay trong SQL Server, hứng vào bảng tạm bằng INSERT ... EXEC:
    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_RecentCustomers @n INT = 3
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    SELECT TOP (@n) customer_id, full_name, created_date
    FROM Customers
    ORDER BY created_date DESC, customer_id;
END
GO
CREATE TABLE #r (customer_id INT, full_name NVARCHAR(120), created_date DATE);
INSERT INTO #r EXEC sp_RecentCustomers @n = 2;      -- hứng kết quả của SP vào bảng tạm
SELECT COUNT(*) AS so_dong_hung_duoc FROM #r;
    1. OUTPUT / OUT đọc từ biến (@n).
    2. Mã RETURN (T-SQL) đọc bằng EXEC @rc = ....

    SQL Server vs MySQL: MySQL không có INSERT ... CALL. Nếu cần dùng kết quả trong SQL, hãy để procedure ghi vào bảng tạm/bảng thật, hoặc dùng FUNCTION/VIEW thay cho procedure.

    Xem lại mã nguồn procedure: SQL Server EXEC sp_helptext 'sp_CustomersByCity'; (hoặc SSMS: Programmability → Stored Procedures → Modify). MySQL SHOW CREATE PROCEDURE sp_CustomersByCity;.

    3.2. Procedure có ghi dữ liệu (UPDATE)

    Procedure thường dùng để ghi dữ liệu theo một quy trình nghiệp vụ nhiều bước. Ví dụ đơn giản: đóng băng (chuyển CLOSED) các tài khoản ACTIVE của một khách hàng và trả về số tài khoản đã đổi. Số dòng bị ảnh hưởng: SQL Server @@ROWCOUNT (đọc ngay sau câu lệnh, câu lệnh kế tiếp sẽ ghi đè); MySQL ROW_COUNT().

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE PROCEDURE sp_FreezeCustomerAccounts @customer_id INT, @affected INT OUTPUT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    UPDATE Accounts SET status = 'CLOSED'
    WHERE customer_id = @customer_id AND status = 'ACTIVE';
    SET @affected = @@ROWCOUNT;          -- số dòng vừa bị UPDATE
END
GO
DECLARE @a INT;
EXEC sp_FreezeCustomerAccounts 2, @a OUTPUT;
SELECT @a AS so_tai_khoan_da_dong;

    MySQL

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE PROCEDURE sp_FreezeCustomerAccounts(IN p_customer_id INT, OUT p_affected INT)
BEGIN
    UPDATE Accounts SET status = 'CLOSED'
    WHERE customer_id = p_customer_id AND status = 'ACTIVE';
    SET p_affected = ROW_COUNT();        -- số dòng vừa bị UPDATE
END //
DELIMITER ;
CALL sp_FreezeCustomerAccounts(2, @a);
SELECT @a AS so_tai_khoan_da_dong;

    Khách hàng 2 có 3 tài khoản ACTIVE nên so_tai_khoan_da_dong = 3. Gọi lần thứ hai sẽ được 0 (không còn tài khoản nào ACTIVE để đổi): đây chính là cách procedure báo cho nơi gọi biết "đã làm được gì".

    Cảnh báo: vì thay đổi dữ liệu, hãy luôn WHERE chặt và thử trên dữ liệu test trước. Một UPDATE thiếu WHERE trong procedure sẽ sửa cả bảng mỗi lần ai đó gọi. Hãy kiểm tra tham số hợp lệ (trạng thái thuộc danh sách cho phép, khách hàng có tồn tại) trước khi ghi.

    Thực hành: Vừa học xong cách viết procedure có UPDATE và lấy số dòng bị ảnh hưởng, hãy làm bài 9.2: đổi trạng thái khách hàng có kiểm tra hợp lệ, tăng số dư cho khách VIP theo tỷ lệ, và khóa khách hàng "ngủ đông" kèm tham số OUTPUT báo số dòng đã đổi.

    4. Trigger là gì?

    Trigger (bộ kích hoạt) là một khối lệnh SQL tự động chạy khi có sự kiện INSERT, UPDATE hoặc DELETE xảy ra trên một bảng. Bạn không gọi nó bằng tay và nó gắn với một bảng cụ thể. Khác biệt cốt lõi với procedure: procedure "gọi thì chạy", trigger "có sự kiện thì chạy".

    Hình dưới minh họa luồng của một trigger ghi nhật ký kiểm toán: người dùng chỉ thực hiện một câu INSERT/UPDATE/DELETE, còn việc ghi AuditLog được database tự động làm ngay sau đó.

    Trigger tự động chạy khi dữ liệu thay đổi
    UPDATE Customers
    SET status = 'ACTIVE'
    TRIGGER AFTER UPDATE
    tự kích hoạt (không gọi tay)
    INSERT INTO AuditLog
    customer_id, old_status, new_status

    Người dùng chỉ chạy lệnh UPDATE; trigger AFTER UPDATE tự ghi lại giá trị cũ/mới vào AuditLog. Trong trigger: MySQL dùng OLD/NEW, SQL Server dùng bảng inserted/deleted.

    Cách đọc hình: bắt đầu từ câu lệnh của người dùng ở bên trái, sự kiện xảy ra trên bảng gốc kích hoạt trigger, trigger chạy cùng transaction với câu lệnh gốc và ghi thêm dòng vào bảng nhật ký. Nếu câu lệnh gốc bị hoàn nguyên (ROLLBACK) thì phần trigger đã làm cũng bị hoàn nguyên theo.

    4.1. Ứng dụng điển hình

    • Cập nhật tự động dữ liệu phái sinh: mỗi khi thêm giao dịch khớp lệnh thì cộng dồn vào CustomerStats.
    • Audit log (nhật ký kiểm toán): ai đổi trạng thái khách hàng, từ gì sang gì. Quy định của công ty chứng khoán về truy vết bắt buộc phải có.
    • Kiểm tra dữ liệu: chặn số dư âm, chuẩn hóa email trước khi lưu.

    4.2. Thời điểm kích hoạt: BEFORE / AFTER / INSTEAD OF

    Loại Chạy khi nào MySQL SQL Server
    BEFORE Trước khi ghi dòng vào bảng; có thể sửa giá trị sắp ghi hoặc từ chối Có (BEFORE INSERT/UPDATE/DELETE) Không có
    AFTER Sau khi dòng đã được ghi Có Có (AFTER hoặc FOR)
    INSTEAD OF Thay thế hoàn toàn thao tác gốc Không có Có (thường dùng trên VIEW hoặc để "xóa mềm")

    SQL Server vs MySQL: điểm khác biệt lớn nhất là T-SQL không có BEFORE trigger. Muốn "kiểm tra trước khi ghi" trong SQL Server bạn dùng INSTEAD OF (tự viết lệnh ghi) hoặc AFTER rồi ROLLBACK/THROW để hủy. Vì vậy các bài tập của buổi này dùng AFTER cho cả hai hệ để kết quả giống nhau.

    4.3. Truy cập "dòng mới / dòng cũ": NEW/OLD và inserted/deleted

    MySQL SQL Server
    Đơn vị chạy Mỗi dòng (FOR EACH ROW): trigger chạy N lần nếu câu lệnh chạm N dòng Mỗi câu lệnh: trigger chạy một lần cho cả tập dòng bị ảnh hưởng
    Dòng mới (INSERT/UPDATE) NEW.cột Bảng ảo inserted (có thể nhiều dòng)
    Dòng cũ (UPDATE/DELETE) OLD.cột Bảng ảo deleted (có thể nhiều dòng)
    Sự kiện MySQL SQL Server
    INSERT chỉ có NEW chỉ có inserted
    DELETE chỉ có OLD chỉ có deleted
    UPDATE OLD (cũ) và NEW (mới) deleted (cũ) và inserted (mới), ghép bằng khóa chính

    Cảnh báo: bẫy lớn nhất khi chuyển từ MySQL sang T-SQL là trigger T-SQL chạy một lần cho cả tập dòng. Đừng viết như thể inserted luôn có đúng 1 dòng (DECLARE @id = (SELECT customer_id FROM inserted) chỉ lấy một dòng ngẫu nhiên, bỏ sót các dòng còn lại). Hãy luôn viết theo kiểu tập hợp: UPDATE ... FROM ... JOIN inserted, INSERT ... SELECT ... FROM inserted.

    5. Viết Trigger

    5.1. AFTER INSERT: tự tạo dòng thống kê cho khách hàng mới

    Mỗi khách hàng cần đúng một dòng trong CustomerStats. Thay vì nhắc người nhập liệu, để trigger tự làm.

    SQL Server

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE TRIGGER trg_Customers_AfterInsert ON Customers
AFTER INSERT
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    INSERT INTO CustomerStats (customer_id, total_trade_value, trade_count)
    SELECT customer_id, 0, 0 FROM inserted;     -- xử lý được nhiều khách hàng cùng lúc
END
GO
INSERT INTO Customers (customer_id, customer_code, full_name, customer_type, city, email, status, created_date)
VALUES (101, 'KH900001', 'Nguyen Test Mot', 'INDIVIDUAL', 'Ha Noi', '[email protected]', 'NEW', '2026-09-25'),
       (102, 'KH900002', 'Nguyen Test Hai', 'INDIVIDUAL', 'Ha Noi', '[email protected]', 'NEW', '2026-09-25');
SELECT customer_id, total_trade_value, trade_count FROM CustomerStats WHERE customer_id > 100 ORDER BY customer_id;

    MySQL

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE TRIGGER trg_Customers_AfterInsert AFTER INSERT ON Customers
FOR EACH ROW
BEGIN
    INSERT INTO CustomerStats (customer_id, total_trade_value, trade_count)
    VALUES (NEW.customer_id, 0, 0);
END //
DELIMITER ;
INSERT INTO Customers (customer_id, customer_code, full_name, customer_type, city, email, status, created_date)
VALUES (101, 'KH900001', 'Nguyen Test Mot', 'INDIVIDUAL', 'Ha Noi', '[email protected]', 'NEW', '2026-09-25'),
       (102, 'KH900002', 'Nguyen Test Hai', 'INDIVIDUAL', 'Ha Noi', '[email protected]', 'NEW', '2026-09-25');
SELECT customer_id, total_trade_value, trade_count FROM CustomerStats WHERE customer_id > 100 ORDER BY customer_id;

    Kết quả: hai dòng thống kê 101 và 102 (giá trị 0.00 và 0) xuất hiện tự động dù ta chưa hề INSERT vào CustomerStats. Chú ý: một câu INSERT thêm hai khách hàng; trigger MySQL chạy hai lần (mỗi dòng một lần), trigger SQL Server chạy một lần và inserted chứa cả hai dòng.

    5.2. AFTER INSERT / DELETE / UPDATE: giữ số liệu thống kê đồng bộ

    Đây là nội dung các bài 9.3a, 9.3b, 9.3d. Dùng chung một ý tưởng: khách hàng sở hữu giao dịch được xác định qua chuỗi Trades.order_id → Orders.account_id → Accounts.customer_id.

    Ví dụ ý tưởng khi thêm giao dịch (MySQL, mỗi dòng một lần):

    SQL
    UPDATE CustomerStats
SET total_trade_value = total_trade_value + NEW.quantity * NEW.price,
    trade_count       = trade_count + 1
WHERE customer_id = (SELECT a.customer_id
                     FROM Orders o JOIN Accounts a ON a.account_id = o.account_id
                     WHERE o.order_id = NEW.order_id);

    Với T-SQL, trigger nhận cả tập inserted; nếu một câu INSERT thêm 2 giao dịch của cùng một khách hàng, phải gom nhóm (GROUP BY customer_id) trước khi cộng, nếu không chỉ một trong hai dòng được cộng (vì UPDATE ... FROM ... JOIN với nhiều dòng khớp chỉ áp dụng một dòng).

    Kết quả mong đợi khi chèn 3 giao dịch (2 của khách hàng 22: 9.000.000 + 1.200.000; 1 của khách hàng 40: 27.000.000):

    customer_id total_trade_value trade_count Ghi chú
    22 430725000.00 9 trước đó 420.525.000 và 7 giao dịch
    40 27000000.00 1 trước đó 0 và 0 giao dịch

    Với DELETE và UPDATE làm tương tự: khi xóa, trừ đi theo deleted/OLD; khi sửa khối lượng hoặc giá, cộng phần chênh lệch (mới − cũ).

    5.3. AFTER UPDATE: ghi AuditLog chỉ khi trạng thái thật sự đổi

    Trigger AFTER UPDATE kích hoạt cho mọi câu UPDATE trên bảng, kể cả khi bạn chỉ sửa cột city hay gán lại đúng giá trị cũ. Vì vậy phải so sánh giá trị mới với cũ:

    SQL
    -- SQL Server: chỉ những dòng có status đổi
INSERT INTO AuditLog (customer_id, old_status, new_status)
SELECT i.customer_id, d.status, i.status
FROM inserted i JOIN deleted d ON d.customer_id = i.customer_id
WHERE d.status <> i.status;
    SQL
    -- MySQL
IF OLD.status <> NEW.status THEN
    INSERT INTO AuditLog (customer_id, old_status, new_status)
    VALUES (OLD.customer_id, OLD.status, NEW.status);
END IF;

    Lưu ý: nếu cột có thể NULL, <> cho kết quả NULL (không đúng, không sai) và bỏ sót thay đổi từ/đến NULL; khi đó dùng NOT (OLD.x <=> NEW.x) trong MySQL hoặc ISNULL(d.x, '') <> ISNULL(i.x, '') trong T-SQL. Cột status của Customers là NOT NULL nên dùng <> là đủ. Cột changed_at của AuditLog có giá trị mặc định (thời điểm hiện tại) nên không cần điền; vì "thời điểm hiện tại" thay đổi mỗi lần chạy, các bài chấm tự động không in cột này.

    5.4. BEFORE trigger (MySQL) và INSTEAD OF trigger (SQL Server)

    Tổng hợp bốn cơ chế thường gặp trong outline và ví dụ nghiệp vụ tương ứng:

    Cơ chế Dùng để Ví dụ
    BEFORE INSERT (MySQL) Chuẩn hóa dữ liệu sắp ghi Đổi email về chữ thường, mã khách hàng về chữ hoa
    AFTER INSERT Cập nhật dữ liệu phái sinh Tạo dòng CustomerStats, cộng dồn giá trị giao dịch
    BEFORE UPDATE (MySQL) Từ chối dữ liệu sai Chặn số dư tài khoản âm
    AFTER UPDATE Ghi vết thay đổi Ghi AuditLog khi đổi trạng thái
    AFTER DELETE Trừ số liệu, lưu bản sao dòng bị xóa Trừ giá trị giao dịch bị hủy khỏi CustomerStats

    MySQL — BEFORE INSERT chuẩn hóa dữ liệu trước khi ghi (gán vào NEW.cột):

    SQL · chạy thử được
    MySQL
    DELIMITER //
CREATE TRIGGER trg_Customers_BI BEFORE INSERT ON Customers FOR EACH ROW
BEGIN
    SET NEW.email = LOWER(TRIM(NEW.email));
    SET NEW.customer_code = UPPER(NEW.customer_code);
END //
DELIMITER ;
INSERT INTO Customers (customer_id, customer_code, full_name, customer_type, city, email, status, created_date)
VALUES (101, 'kh900001', 'Nguyen Test Mot', 'INDIVIDUAL', 'Ha Noi', '  [email protected] ', 'NEW', '2026-09-25');
SELECT customer_id, customer_code, email FROM Customers WHERE customer_id = 101;

    Email ' [email protected] ' được lưu thành [email protected] và mã kh900001 thành KH900001, dù câu INSERT ghi khác.

    MySQL — BEFORE UPDATE từ chối dữ liệu sai bằng SIGNAL (gây lỗi, câu lệnh bị hủy):

    SQL
    CREATE TRIGGER trg_Accounts_NoNegative BEFORE UPDATE ON Accounts FOR EACH ROW
BEGIN
    IF NEW.balance < 0 THEN
        SIGNAL SQLSTATE '45000' SET MESSAGE_TEXT = 'So du khong duoc am';
    END IF;
END

    Câu UPDATE Accounts SET balance = -1 ... sẽ báo lỗi So du khong duoc am và không dòng nào bị đổi.

    SQL Server — INSTEAD OF DELETE: "xóa mềm" khách hàng (không cho xóa thật, chỉ đánh dấu INACTIVE):

    SQL · chạy thử được
    SQL Server
    GO
CREATE TRIGGER trg_Customers_SoftDelete ON Customers
INSTEAD OF DELETE
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    UPDATE c SET status = 'INACTIVE'
    FROM Customers c JOIN deleted d ON d.customer_id = c.customer_id;
END
GO
DELETE FROM Customers WHERE customer_id = 10;
SELECT customer_id, status FROM Customers WHERE customer_id = 10;

    Dòng 10 INACTIVE vẫn còn trong bảng: lệnh DELETE đã bị trigger thay thế bằng UPDATE.

    SQL Server — AFTER + ROLLBACK/THROW thay cho BEFORE kiểm tra dữ liệu:

    SQL
    GO
CREATE TRIGGER trg_Accounts_NoNegative ON Accounts
AFTER UPDATE
AS
BEGIN
    SET NOCOUNT ON;
    IF EXISTS (SELECT 1 FROM inserted WHERE balance < 0)
    BEGIN
        ROLLBACK TRANSACTION;                       -- hủy cả câu UPDATE vừa chạy
        THROW 50001, 'So du khong duoc am', 1;
    END
END
GO

    5.5. Quản lý trigger

    Việc SQL Server MySQL
    Liệt kê SELECT name FROM sys.triggers; SELECT TRIGGER_NAME, EVENT_MANIPULATION, EVENT_OBJECT_TABLE, ACTION_TIMING FROM INFORMATION_SCHEMA.TRIGGERS WHERE TRIGGER_SCHEMA = DATABASE();
    Xóa DROP TRIGGER trg_Customers_AfterInsert; DROP TRIGGER trg_Customers_AfterInsert;
    Tạm tắt DISABLE TRIGGER trg_x ON Customers; (không có — phải xóa và tạo lại)

    5.6. Sai lầm thường gặp với trigger

    1. Đệ quy / chuỗi trigger: trigger A ghi bảng B, trigger của B lại ghi bảng A... khó lường. MySQL cấm trigger sửa chính bảng đang kích hoạt nó.
    2. Trigger "ngầm": người viết câu INSERT không biết còn có trigger chạy nên khó gỡ lỗi. Luôn tài liệu hóa.
    3. Coi trigger chạy 1 dòng (T-SQL): như đã cảnh báo ở mục 4.3.
    4. Việc nặng trong trigger: trigger chạy trong cùng transaction với thao tác gốc; xử lý chậm sẽ làm chậm mọi lệnh đặt/khớp lệnh và giữ khóa lâu.
    5. Import hàng loạt: nạp 1 triệu dòng kích hoạt trigger 1 triệu lần (MySQL). Cân nhắc tắt trigger tạm thời (DISABLE TRIGGER) khi migrate, rồi tính lại số liệu.

    Thực hành: Vừa học xong cả trigger AFTER INSERT/DELETE/UPDATE với NEW/OLD và inserted/deleted, hãy làm bài 9.3: giữ CustomerStats đồng bộ khi thêm, xóa, sửa giao dịch và ghi AuditLog khi khách hàng đổi trạng thái. Hệ thống chấm sẽ tự kích hoạt trigger của bạn bằng các lệnh DML rồi so sánh dữ liệu, kể cả trường hợp nhiều dòng trong một câu lệnh.

    6. Best Practices

    6.1. Khi nào dùng Stored Procedure, khi nào dùng Application Code?

    Nên đặt trong Stored Procedure / Trigger Nên đặt trong code ứng dụng
    Thao tác thuần dữ liệu, nhiều bước, cần chạy sát CSDL (chuyển tiền, đóng phiên, đối soát) Logic nghiệp vụ phức tạp, nhiều rẽ nhánh, cần thư viện ngoài (gọi API, gửi mail, mã hóa)
    Quy tắc bắt buộc mọi hệ thống phải tuân thủ dù ai truy cập (audit log) Logic hay thay đổi, cần triển khai/rollback nhanh cùng với bản phát hành phần mềm
    Cần bảo mật theo quyền EXECUTE (không cho truy cập bảng trực tiếp) Cần unit test tự động, CI/CD, debug dễ bằng IDE
    Xử lý khối lượng lớn mà chuyển dữ liệu ra ứng dụng sẽ tốn mạng Xử lý phụ thuộc trạng thái phiên người dùng, giao diện

    Mẹo: nguyên tắc thực tế là "thao tác dữ liệu ở database, quyết định nghiệp vụ phức tạp ở ứng dụng". Đừng nhồi toàn bộ nghiệp vụ vào procedure (khó test, khó dùng chung hệ quản trị khác, khó mở rộng ngang); nhưng cũng đừng để ứng dụng gửi hàng nghìn câu SQL nhỏ mỗi thao tác.

    6.2. Quản lý version, testing, documentation

    • Version: lưu script CREATE PROCEDURE/TRIGGER trong Git (một file/đối tượng), đánh số migration; không sửa trực tiếp trên production bằng tay. Dùng CREATE OR ALTER (T-SQL) hoặc DROP ... IF EXISTS (MySQL) để script chạy lại nhiều lần được.
    • Testing: chạy procedure trên dữ liệu thử, kiểm cả trường hợp biên như buổi này: khách hàng không có tài khoản (NULL), đồng hạng, tham số không hợp lệ, số dòng bằng 0. Viết script kiểm thử: chuẩn bị dữ liệu, gọi, SELECT trạng thái, so với kỳ vọng. Đó chính là cách các bài chấm "verify" của Codelab hoạt động.
    • Documentation: ghi chú đầu procedure (mục đích, tham số, giá trị trả về, ví dụ gọi, tác giả/ngày sửa). Đặt tên nhất quán: sp_<Động từ><Đối tượng>, trg_<Bảng>_<Thời điểm><Sự kiện>.
    • Xử lý lỗi: T-SQL dùng TRY ... CATCH, MySQL dùng DECLARE ... HANDLER; procedure ghi dữ liệu nên bọc trong transaction (sẽ học ở Buổi 10).
    • Hiệu năng: đặt SET NOCOUNT ON (T-SQL); không viết SELECT *; tránh con trỏ/vòng lặp khi câu lệnh tập hợp làm được.

    Sai lầm thường gặp

    Sai lầm Hậu quả Cách đúng
    SQL Server: quên dòng GO trước CREATE PROCEDURE/TRIGGER Lỗi "CREATE PROCEDURE must be the only statement in the batch" Bắt đầu script bằng GO, ngăn các khối bằng GO
    MySQL: quên DELIMITER // (hoặc quên trả lại DELIMITER ;) Lỗi cú pháp ngay dòng ; đầu tiên trong thân Bao khối bằng DELIMITER // ... END // DELIMITER ;
    Quên OUTPUT khi gọi (T-SQL) Biến nhận về luôn NULL EXEC sp 2, @n OUTPUT;
    Đặt tên tham số MySQL trùng tên cột WHERE city = city đúng với mọi dòng Thêm tiền tố p_ cho tham số, v_ cho biến
    Tính SUM() mà không có dòng nào Trả NULL thay vì 0 COALESCE(SUM(...), 0)
    Đọc @@ROWCOUNT sau khi đã chạy thêm lệnh khác Số dòng sai (bị ghi đè) Gán ngay sau câu UPDATE: SET @affected = @@ROWCOUNT;
    UPDATE trong procedure thiếu WHERE hoặc không kiểm tra tham số Sửa cả bảng mỗi lần gọi WHERE chặt, kiểm tra tham số hợp lệ trước khi ghi
    Dùng WHILE duyệt từng dòng thay cho một câu tập hợp Chậm hơn hàng chục đến hàng trăm lần Viết một câu UPDATE/INSERT ... SELECT
    Trigger T-SQL giả định inserted chỉ có 1 dòng Bỏ sót các dòng còn lại khi INSERT nhiều dòng Viết theo tập hợp: JOIN inserted, GROUP BY trước khi cộng
    Trigger AFTER UPDATE không so sánh giá trị cũ/mới Ghi log cả khi không có thay đổi So sánh OLD.x <> NEW.x / d.x <> i.x
    Trigger ghi ngược lên chính bảng hoặc gọi vòng tròn Lỗi (MySQL) hoặc đệ quy khó kiểm soát Thiết kế một chiều, tài liệu hóa mọi trigger

    Tóm tắt

    Chủ đề Ghi nhớ
    Stored Procedure Khối lệnh đặt tên, lưu trong CSDL; lợi ích: tái sử dụng, bảo mật, hiệu năng, kiểm soát
    Tạo / gọi T-SQL: GO + CREATE PROCEDURE ... AS BEGIN ... END / EXEC; MySQL: DELIMITER // ... / CALL
    Tham số INPUT mặc định; OUTPUT (T-SQL: @x INT OUTPUT; MySQL: OUT p_x INT)
    Biến DECLARE; T-SQL gán bằng SET/SELECT @x = ..., MySQL SET/SELECT ... INTO
    Điều khiển IF, CASE, WHILE; không có FOR (dùng WHILE/LOOP/REPEAT)
    Trả kết quả Result set (SELECT), tham số OUTPUT, mã RETURN (chỉ T-SQL)
    Số dòng bị ảnh hưởng T-SQL @@ROWCOUNT; MySQL ROW_COUNT()
    Trigger Tự chạy khi INSERT/UPDATE/DELETE; MySQL FOR EACH ROW + NEW/OLD; SQL Server theo câu lệnh + inserted/deleted
    Thời điểm MySQL: BEFORE/AFTER; SQL Server: AFTER và INSTEAD OF (không có BEFORE)
    Best practice Thao tác dữ liệu ở CSDL, nghiệp vụ phức tạp ở ứng dụng; quản lý version, test cả trường hợp biên, tài liệu hóa

    Gợi ý mở rộng

    • Viết procedure sp_RecalcCustomerStats tính lại toàn bộ CustomerStats từ bảng Trades bằng một câu lệnh tập hợp, dùng để đối chiếu với số liệu do trigger duy trì (phát hiện lệch).
    • Thêm cột updated_by vào AuditLog và ghi người thay đổi (T-SQL SUSER_SNAME(), MySQL CURRENT_USER()).
    • Tìm hiểu User-Defined Function (hàm trả về giá trị/bảng dùng ngay trong SELECT) và khác biệt với Stored Procedure.
    • Tìm hiểu xử lý lỗi TRY ... CATCH (T-SQL) / DECLARE ... HANDLER (MySQL), chuẩn bị cho phần Transaction ở Buổi 10.

    Bài tập thực hành của buổi